تبلیغات
ذی طوی - خلاصه ای از بیانات استاد مهیار در حلقه معرفت، مربوط به تاریخ 93/03/12
57 یونس


موضوع : شیوه‌ی توصیه و موعظه

رهروان ولایت ـ بحث در روش‌های تربیتی، برگرفته از قرآن کریم بود. بیان شد که یک روش تربیتی در کار قرآن، روش تذکر است. این روش خود با چند شیوه در قرآن عملیاتی شده است. یک شیوه، شیوه‌ی ارجاع به گذشته بود که با صورتهای مختلفش در جلسه قبل بیان شد. این نوبت دو شیوه‌ی دیگر بیان می‌گردد. نخست:


شیوه‌ی توصیه

یک مورد از مواردی که برای هوشیاری و متذکر ساختن انسان از طریق قرآن قابل استنباط است، شیوه‌ی توصیه و سفارش است. وصیت امر همراه با موعظه به دیگری، به چیزی که به آن عمل کند [1]

توصیه در معنای اخلاقی و تربیتی‌اش یعنی بیان نکاتی به مخاطب که در هدایت و موفقیت او در زندگی موثر باشد.

شرط تاثیر این شیوه آن است که مخاطب در آن اندیشه کرده و به کار بندد. سوره‌ی مبارکه‌ی انعام مورد خوبی برای استشهاد به این شیوه می‌تواند باشد. در آیات 152 و 153 این سوره خداوند پس از بیان برخی احکام شرعی و نکات اخلاقی بیان می‌فرماید که: « ذَلِکمْ وَصَّاکم بِهِ لَعَلَّکمُ‏ْ تَذَکرُونَ ... تَتَّقُونَ؛ این چیزی است که خداوند شما را به آن سفارش کرده شاید درک کنید و متذکر شوید.» در اینجا همانگونه که می‌بینید برای تذکر از شیوه‌ی توصیه استفاده شده است.


شیوه ی موعظه

شیوه‌ی دیگر اجرایی کردن روش تذکر در قرآن، شیوه موعظه است. وعظ تذکر دادن به خیر و مانند آن از اموری که قلب نسبت به آن رقیق و خاشع می‌شود. [2] راغب در این معنا عناصرِ منع توام با بیم را دخیل دانسته است. [3]

در سوره جای دیگر می‌خوانیم: «یأَیهَُّا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْکم مَّوْعِظَه مِّن رَّبِّکمْ وَ شِفَاءٌ لِّمَا فی الصُّدُورِ وَ هُدًی وَ رَحْمَه لِّلْمُؤْمِنِینَ؛ ای مردم! اندرزی از سوی پروردگارتان برای شما آمده است و درمانی برای آنچه در سینه‏هاست (درمانی برای دلهای شما) و هدایت و رحمتی است برای مؤمنان!». [4]

چند کار کرد موعظه: زدودن قساوت قلب، فرونشاندن خشم و شهوت، تعدیل خواهش‌های نفس و در نتیجه آماده سازی برای تذکر است.

در سوره مبارکه نحل آیه 90 می‌خوانیم: إِنَّ اللَّهَ یأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْاحْسَانِ وَ إِیتَاء ذِی الْقُرْبی‏ وَ ینْهَی‏ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَ الْمُنکرِ وَ الْبَغْی  یعِظُکمْ لَعَلَّکمْ تَذَکرُونَ؛ خداوند به عدل و احسان و بخشش به نزدیکان فرمان می‏دهد و از فحشا و منکر و ستم، نهی می‏کند خداوند به شما اندرز می‏دهد، شاید متذکر شوید!

---------------------------------------------

پی‌نوشت:
[1] روش های تربیتی در قرآن ص 50
[2] همان ص 51
[3] مفردات ج 1 ص 876
[4] سوره یونس آیه 57






طبقه بندی: استاد مهیار، 
برچسب ها: موعظه در قرآن، نصیحت در قرآن، روش تربیتی در قرآن، قرآن با چه روشی هدایت میکند؟،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام