تبلیغات
ذی طوی - خلاصه ای از بیانات استاد سابقون در حلقه معرفت، مربوط به تاریخ 93/04/01
پله پیشرفت صعود


موضوع : شش پله‌ی سعادت و هدایت
 

رهروان ولایت ـ با دقت در آیات و روایات به این نکته رهنمود می‌شویم که خداوند متعال در عالم هستی برای موجودات، دو نوع هدیت را مشخص نموده است.

معنای اصطلاحی هدایت: هدایت در اصطلاح عبارتست از نشان دادن هدف و راهنمایی افراد [1] . در برخی موارد مقصود از هدایت پایداری و استوار ماندن در مسیر و راه است [2] بنابراین هدایت، شناختن درست و صحیح هدف، انتخاب راه و طریق صحیح برای رسیدن به هدف و پایداری در مسیر است و هدایت در عام ‌ترین معنای خود شامل همه مخلوقات خداوند می‌گردد. [3]


انواع هدایت

هدایت در مورد انسان ‌ها به دو مفهوم به کار رفته است؛ هدایت عامه که شامل همه انسان‌ها می‌شوند، چه مؤمن باشد یا کافر و آن نشان دادن راه خیر و سعادت در پیمودن مسیر زندگی انسان است، ولی هدایت خاصه مختص به مؤمنان می‌باشد و آن تأمین کننده راه کمال و سعادت اخروی است.

هدایت تکوینی: هدایتی است‌که در متن خلقت و در فطرت مخلوقات وجود دارد. نشانه‌های هدایت تکوینی مانند: « عقل، غریزه، شعور، عاطفه، و انواع اداراکات» می‌باشد. «قالَ رَبُّنَا الَّذی أَعْطی‏ کُلَّ شَی‏ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدی؛ گفت: پروردگار ما همان کسی است که به هر موجودی، آنچه را لازمه‌ی آفرینش او بوده داده سپس هدایت کرده است!». [4]

خداوند هر حیوانی را هدایت نمود، راه بهره وری از امکانات را به او شناساند تا آن‌جا که طفل را به پستان مادر و جوجه را به این‌که از مادرش بخواهد غذا در دهانش بریزد راهنمایی کرد پس هدایت تکوینی خداوند غیر اختیاری بوده و شامل همه موجودات می‌شود.

هدایت تشریعی: این هدایت فقط انسان ‌ها را شامل می‌شود، یعنی خداوند علاوه بر هدایت تکوینی که در فطرت انسان است، به وسیله فرستادن پیامبران و وحی، انسان را مورد هدایت بیشتری قرار داده است؛ «ذلِکَ الْکِتابُ لا رَیبَ فیهِ هُدی لِلْمُتَّقینَ؛ آن کتاب با عظمتی است که شک در آن راه ندارد و مایه هدایت پرهیزکاران است» [5]


مظاهر سعادت و هدایت در قرآن

1- ایمان: مقصود از ایمان این است‌که انسان باور قلبی و تصدیق، به آنچه خداوند متعال برای سعادت او مشخص کرده داشته باشد، که شامل اعتقاد به وحدانیت خداوند متعال،‌ رسالت انبیاء، ‌زندگی جاودانه، عدالت الهی و‌ حقانیت جانشینان بر حق پیامبر اکرم(ص) می‌باشد. خداوند متعال لزوم ایمان را برای برخورداری از هدایت این چنین بیان می‌فرماید: «وَمَن یؤْمِن بِاللَّهِ یهْدِ قَلْبَهُ؛ و هر که به خدا ایمان بیاورد، خدا قلبش را هدایت می کند» [6]

2- عمل صالح: ایمان به تنهایی کفایت نمی‌کند بلکه باید به لوازم ایمان هم پایبند بود. «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ یهْدِیهِمْ رَبُّهُم بِإِیمَانِهِمْ تَجْرِی مِن تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ فِی جَنَّاتِ النَّعِیمِ؛ نان را که ایمان آورده اند و کارهای شایسته کرده‌اند پروردگارشان به سبب ایمانشان به بهشتهایی پر نعمت که نهرهای آب در زیر پایشان جاری است هدایت می‌کند.» [7]

3- توبه و بازگشت به درگاه الهی: «وَیهْدِی إِلَیهِ مَنْ أَنَابَ؛ و هر که را به درگاه او روی کند، هدایت می‌کند» [8]

4- جهاد و کوشش در راه خدا: «وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهْدِینَّهُمْ سُبُلَنَا وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِینَ؛ کسانی را که در راه ما مجاهدت کنند، به راههای خویش هدایتشان می‌کنیم، و خدا با نیکوکاران است». [9]

5- پیروی آگاهانه: «الَّذینَ یسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِک الَّذینَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِک هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ؛ همان کسانی که سخنان را می‌شنوند و از نیکوترین آنها پیروی می‌کنند آنان کسانی هستند که خدا هدایتشان کرده، و آنها خردمندانند»[10]

6- شرح صدر: «فَمَنْ یرِدِ اللَّهُ أَنْ یهْدِیهُ یشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلام؛ آن کس را که خدا بخواهد هدایت کند، سینه‌اش را برای (پذیرش) اسلام، گشاده می‌سازد» [11]

--------------------------------------------

پی‌نوشت:
[1] تفسیر المیزان‏ ترجمه موسوی همدانی ج ‏1 ص 56
[2] مجمع البیان فی تفسیر القرآن ج 8 ص 265
[3] تفسیر المیزان‏ ج ‏1 ص 29
[4] سوره طه آیه 50
[5] سوره بقره آیه 2
[6] سوره تغابن آیه 11
[7] سوره یونس آیه 9
[8] سوره رعد آیه 27
[9] سوره عنکبوت آیه 69
[10] سوره زمر آیه 18
[11] سوره انعام آیه 125






طبقه بندی: استاد سابقون، 
برچسب ها: توبه و بازگشت به درگاه الهی، جهاد و کوشش در راه خدا، پیروی آگاهانه، شرح صدر، عمل صالح، شش پله‌ی سعادت و هدایت،
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام